FvdV
9 september 2009, 17:57
woensdag 09 september 2009
Hieronder de inbreng van Fleur Agema tijdens een spoeddebat d.d. 9 september 2009 over de instelling voor verslaafdenzorg Winnersway. Mevrouw Agema (PVV):
Voorzitter,
38 hulpbehoevenden wonen nog steeds in Winnersway. Het interpellatiedebat van voor de zomer, de toegezegde rapporten van IGZ en het zorgkantoor zijn vernietigend. Sinds 11 maart is het balletje al gaan rollen bij Winnersway, inmiddels een halfjaar geleden. Psychiatrische patiënten en verslaafden werden financieel uitgekleed en tewerkgesteld; een sektarisch karakter waaraan gehoorzaamd moest worden. 's Ochtends om half zes moest er opgestaan worden om te bidden, daarna was er ontbijt met oud brood, daarna werken op de bouw of in de plantsoenendienst en verplichte werkweken van 40 uur. 38 bewoners en maar één werkend toilet en één werkende douche. De ratten en muizen liepen er rond. Een meisje van negentien pleegde zelfmoord door gebrek aan goede opvang. De verslaafden liepen gevaar voor hun gezondheid, personeel en zorg waren volledig afwezig, personeel deelde medicijnen uit zonder kennis van zaken. Een deel van de medewerkers is ervaringsdeskundige zonder papieren. Een van de regels die werden gesteld, was een verbod om zonder toestemming het gebouw te verlaten. Er was beperkt telefoneren mogelijk. Er was geen contant geld, post werd opengemaakt en de cliënten waren verplicht Winnersway te machtigen om het salaris te storten op een interne rekening van Winnersway. Contant geld moest worden ingeleverd en in fase één mocht de cliënt €5 per week houden.
Zo veel misstanden en dan nog wegkomen met een verbeterplannetje. Waarom werden die schurken niet in een kerker gegooid met oud droog brood? Waarom komen zij hier zomaar van af? Zorgbehoevenden worden keihard en aantoonbaar misbruikt in plaats van behandeld. En er gebeurt niets. De staatssecretaris schrijft in haar brief dat zij weer afwacht. Vandaag lezen we in de krant dat het zorgkantoor allang heeft geconcludeerd dat ook de tweede kans weggegooide tijd en weggegooide inzet is geweest. Wanneer gaat de deur voor Winnersway dicht? Waar worden de mensen ondergebracht? Deze wantoestanden spelen nu al een halfjaar. Op welke termijn worden deze mensen die recht hebben op zorg, die zorg nodig hebben, nu eens van die echte zorg voorzien?
Hieronder het onvoorstelbare antwoord van Staatssecretaris Bussemaker: Staatssecretaris Bussemaker:
Mevrouw de voorzitter. Het is niet de eerste keer dat wij met elkaar debatteren over Winnersway. Ik denk dat er geen verschil van mening is over de zorgelijke situatie die de inspectie in het voorjaar bij Winnersway heeft aangetroffen. De Kamer heeft dit al in eerdere debatten van mij gehoord. De eerste signalen kwamen in het voorjaar. Mede naar aanleiding daarvan heeft de inspectie in april een aantal bezoeken gebracht, ook nadat wij begin april hier met elkaar over de situatie bij Winnersway hadden gesproken. Ik heb toen gezegd dat ik nadere informatie moest afwachten van het zorgkantoor en van de inspectie die daar nu een keer de verantwoordelijkheid voor hebben. Wij kennen immers een gedelegeerde verantwoordelijkheid waarbij de inspectie toeziet op de kwaliteit en het zorgkantoor op de formele status van de zorgaanbieder. Zij moesten dit dus uitzoeken en dit heeft helaas langer geduurd dan ik graag had gewild.
Ik heb de Kamer in juni in een brief geschreven dat het langer zou duren. Ik heb op 21 augustus een uitgebreide brief aan de Kamer gestuurd waarin de conclusies van de inspectie en het zorgkantoor zichtbaar zijn gemaakt. De situatie is nog steeds zorgelijk, maar wel verbeterd; de inspectie en het zorgkantoor hebben dit beide geconstateerd. Op grond daarvan wordt nu een aantal stappen gezet. Als ik daar meer over weet, ben ik graag bereid om de Kamer opnieuw te informeren.
Ik ga even terug naar april. Dat is misschien wel goed, want er is niet alleen maar afgewacht tot andere instellingen iets deden en vervolgens een brief aan de Kamer geschreven. Nee, de inspectie is direct aan de slag gegaan, want zij had een ernstige conclusie getrokken en die is hier al gememoreerd. "Voortzetting van de Stichting Winnersway is in de huidige vorm niet verantwoord", aldus de inspectie. Dit betekent dat er onmiddellijk maatregelen moesten worden genomen. De inspectie heeft toen overigens vastgesteld dat de situatie niet zodanig was dat er acuut gevaar was op grond waarvan zij aan mij had kunnen vragen om de instelling te sluiten. De inspectie heeft echter wel geconstateerd dat er onmiddellijk iets moest gebeuren en zij heeft de volgende voorwaarden gesteld: geen opname meer van cliënten met een dubbele diagnose en geen opname van cliënten in Winnersway met actuele verslavingsproblematiek die detoxicificatie en afkicken noodzakelijk maakt. Ik kan melden dat Winnersway inderdaad is gestopt met de opname van cliënten met een ernstige verslaving die detoxicificatie nodig hebben. Winnersway richt zich op samenwerking met de reguliere ggz voor passende psychiatrische begeleiding en behandeling van de cliënten. Tot het moment dat deze structurele samenwerking met de ggz-instellingen is geëffectueerd, zal Winnersway ook geen nieuwe cliënten opnemen.
De inspectie stelt dat daarmee op dit moment uit het oogpunt van patiëntenbelang voldoende sprake is van risicovermindering. Daarnaast moet aan de volgende voorwaarden worden voldaan: een kwalitatieve en kwantitatieve personeelsbezetting die is afgestemd op de doelgroep en past bij het zorgaanbod en geen beperking van de grondrechten van de cliënt. De inspectie heeft aan Winnersway een plan van aanpak gevraagd en heeft afspraken gemaakt over de voortgang. Winnersway moet maandelijks aan de inspectie rapporteren.
Indien bij een volgend inspectiebezoek blijkt dat er sprake is van risicovolle situaties voor patiënten/cliënten en/of onverantwoorde kwaliteit van zorg, dan kan en zal de inspectie adviseren om een aanwijzing te geven op basis van de Kwaliteitswet zorginstellingen. Ik zal dit op basis van zo'n advies ook doen, maar ik heb vertrouwen in de Inspectie voor de Volksgezondheid en ik ben van mening dat zij in eerste instantie aan zet is om de kwaliteit van de zorg te beoordelen. Zij heeft geconstateerd dat de zorg niet op orde was, zij heeft ook geconstateerd dat er een aantal maatregelen is genomen en in de tussentijd zijn er ook beperkingen opgelegd aan Winnersway. Ik heb van de inspectie ook begrepen dat Winnersway het afgesproken plan van aanpak tot op heden goed uitvoert.
Dan het zorgkantoor, want dat is ook aan zet. Dit heeft eerder in het voorjaar geconstateerd dat de administratieve en bestuurlijke organisatie zakelijk niet goed zijn vormgegeven en dat daar het een en ander moet gebeuren. Ik heb dit al aan de Kamer gemeld. Het zorgkantoor constateert dezelfde tekortkomingen op het gebied van de kwaliteit als de inspectie en vult deze aan met het nog niet volledig voldoen aan de Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen, de Wet klachtrecht en de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst.
Het zorgkantoor heeft van Winnersway geëist om voor 31 juli aan te geven welke maatregelen genomen en doorgevoerd zijn om tot verbetering te komen en om voor 31 augustus 2009 te voldoen aan de eisen die het zorgkantoor stelt aan wet- en regelgeving.
Dan zijn we bij het heden, want het zorgkantoor heeft die informatie van Winnersway gekregen, zoals ik heb gemeld. Het zorgkantoor is nu aan zet om te beoordelen of Winnersway daadwerkelijk voldoet aan de eisen die het zorgkantoor en de wet- en regelgeving stellen. Het zorgkantoor heeft gisteren een gesprek gehad met Winnersway over het realiseren van die verbetermaatregelen en het toetst de realisering ervan aan drie criteria die onderdeel zijn van het contracteerbeleid: de continuïteit van zorg, de doelmatige en rechtmatige inzet van gemeenschapsgelden en redelijkheid en billijkheid.
Het zorgkantoor heeft mij laten weten nog diverse vragen te hebben bij de planning, de haalbaarheid en de implementatie van de te realiseren verbetermaatregelen. Een aantal maatregelen op korte termijn is redelijkerwijs moeilijk te realiseren, zoals het verhogen van het deskundigheidsniveau van medewerkers. Het zorgkantoor heeft op korte termijn, begin volgende week, opnieuw overleg met Winnersway over een aangescherpt verbeterplan. Het is dus niet zo dat het zorgkantoor niets doet, mijnheer Zijlstra. Ik ben ook niet aan zet. Het zorgkantoor zit er op mijn verzoek nu bovenop. Ik heb gezegd dat ik wil dat er snelheid wordt gemaakt. Daarom werken we nu ook met korte termijnen. Dat verbeterplan is op 31 augustus gekomen, het gesprek was op 7 september en het gesprek over een aangescherpt verbeterplan is begin volgende week. Ik heb erop aangedrongen dat ik deze week nog alle informatie krijg van het zorgkantoor, opdat ik de Kamer nader kan informeren.
Wat is dan nu de stand van zaken bij Winnersway? Ik zei al dat er geen nieuwe cliënten meer worden aangenomen en ook geen cliënten meer voor dubbele behandelingen. Winnersway heeft een toelating voor 38 cliënten met een psychiatrische aandoening. De specificatie voor verslaafden voor de AWBZ-functie is persoonlijke verzorging, begeleiding en verblijf. Winnersway heeft geen toelating voor behandeling; afkicken valt binnen de GGZ onder de functie behandeling. Dat mag de instelling dus niet doen. Op basis van de informatie die ik nu van het zorgkantoor heb gekregen, kan ik melden dat er nu 20 cliënten zitten bij Winnersway, ofschoon er een toelating is van 38 cliënten. Van dat aantal van 20 cliënten worden er 7 intramuraal verzorgd, met een ZZP-klasse van 1 tot en met 3, en 13 extramuraal. Er zijn geen cliënten meer met een dubbele diagnose, zoals door de Inspectie voorgeschreven. Bovendien zijn er geen cliënten meer met verslavingsproblemen waarbij detoxificatie noodzakelijk is, zoals ik al heb gemeld. Er zijn sowieso sinds mei geen nieuwe cliënten meer opgenomen.
De Inspectie en het zorgkantoor hebben niet de wens om de tent onmiddellijk te sluiten omdat zij zien dat er verbeteringen plaatsvinden, waar zij overigens nog wel bovenop willen zitten. Ook ik denk dat er geen aanleiding is, althans dat het niet de meest wenselijke uitkomst is, om nu Winnersway te sluiten, ofschoon er in het verleden echt dingen zijn gebeurd die niet kunnen en waar de Inspectie en het zorgkantoor nu ook bovenop zitten. Formeel kan ik alleen tot sluiting overgaan indien er sprake is van een gevaarsituatie. Dat besluit neem ik op advies van de Inspectie. Ik kan mij zo voorstellen dat dat zo blijft en dat het niet wenselijk is dat ik kan zeggen als een instelling mij niet bevalt: u moet tot sluiting overgaan. Dat moet op basis van gedegen informatie gebeuren, op basis van informatie van de Inspectie. Overigens is die gevaarsituatie momenteel niet aan de orde omdat Winnersway gevolg heeft gegeven aan de direct opgelegde voorwaarden. Ik heb net meegedeeld dat aan die voorwaarden is voldaan: de opnamestop van cliënten met ernstige verslaving die detoxificatie nodig hebben en met een dubbele diagnose en het opstellen van een plan van aanpak.
Directe sluiting zou betekenen dat de continuïteit van zorg in gevaar wordt gebracht. Dat is echt een dilemma. Wat wil je immers doen in het belang van cliënten? De huidige twintig cliënten zullen vervangende zorg moeten krijgen. Die moet gerealiseerd worden. Cliënten met een verblijfsindicatie moeten echt worden overgeplaatst. Het gaat hierbij niet om een groep mensen die gemakkelijk is over te plaatsen, maar om een groep mensen met zware psychiatrische problemen, om mensen die angstig en/of verward zijn en die slecht tegen veranderingen kunnen. Het is moeilijk om die groep zomaar over te plaatsen. Er is niet een dermate groot aantal aanbieders dat voor deze groep geëquipeerd is, dat het een kwestie is van "even regelen". Het is een groep die moeilijk elders te plaatsen is en waarvoor het zorgkantoor niet een-twee-drie een andere oplossing voor handen heeft.
Dit maakt het des te noodzakelijker om boven op Winnersway te blijven zitten, opdat de verbetertrajecten worden uitgevoerd. Voorlopig mogen er nog geen cliënten bij komen als men niet eerst laat zien wat men aan verbeteringen kan waarmaken.
De heer Zijlstra heeft mij toch niet helemaal goed begrepen als hij zegt dat ik zomaar geneigd zou zijn om deze instelling te geloven. Er is namelijk wel wat aan vooraf is gegaan. Wij hebben de afgelopen maanden niet stilgezeten. Ik constateer dat zowel het zorgkantoor als de inspectie aangeeft dat men vindt dat er met veel vaart is gewerkt aan het verbeteren van een aantal zaken. Men heeft gezegd dat acute maatregelen moeten worden genomen en die maatregelen zijn ook genomen. Maar daarmee verdedig ik Winnersway niet, want ik vind dat er echt veel mis is en dat de instelling er nog lang niet is. Ook moeten de inspectie en het zorgkantoor er nog heel goed bovenop blijven zitten.
Natuurlijk moet altijd worden afgewogen wat het beste is. Is het het beste om de cliënten elders te plaatsen, terwijl het moeilijk is om voor hen de juiste plaatsing te vinden, met de adequate zorg die voor hen nodig is? Of is het het beste om hen in de huidige instelling laten waarvan wij vaststellen dat de zorg daadwerkelijk is verbeterd, maar nog verder moet verbeteren, juist met een groep cliënten die rust nodig heeft en bij wie overplaatsing ook veel zorgelijke effecten met zich kan brengen?
lijkt mij niet wenselijk dat ik mij individueel uit zou spreken over alle duizenden zorginstellingen in Nederland door te zeggen: deze vind ik wel leuk, maar deze niet. Daarvoor heb ik de inspectie, die de kwaliteit van zorg controleert. Zij heeft in april geconstateerd dat bij Winnersway ernstige dingen mis zijn.
Zij heeft gezegd: er moeten onmiddellijk maatregelen worden genomen. Men heeft ook geconstateerd dat er maatregelen zijn genomen en dat de zorg is verbeterd. De vraag is dan of ik eigenhandig zou moeten afwijken van zo'n besluit, terwijl ik weet dat daardoor cliënten op straat komen te staan.
Het debat over de toelating van Winnersway hebben wij in april zeer uitgebreid met elkaar gevoerd. Waarom is Winnersway toegelaten? Het advies over toelating is gebaseerd op de volgende stukken: aanvraag tot toelating bij het CIBG, organisatieschema, statuten, behoefteonderzoek en model-zorgplan. Op grond van deze stukken heeft het zorgkantoor een positief advies gegeven over de toelating. Daarbij is de kwaliteit van medewerkers en zorg niet getoetst. Het betrof dus een administratieve toetsing; daarover hebben wij het in april uitgebreid gehad. De toelatingsaanvraag wordt getoetst aan de hand van eisen gesteld in de wet, beleidsregels, het Uitvoeringsbesluit WTZi et cetera.
Er wordt getoetst aan eisen als bestuursstructuur, enquêterecht en bedrijfsvoering. Bij de toelating worden er dus geen eisen gesteld aan de kwaliteit van het personeel en de te leveren zorg, maar mevrouw Leijten heeft daarover destijds een motie ingediend, waarin zij heeft gevraagd om meer controle op die kwaliteit. Ik heb de Kamer sindsdien laten weten dat wij met de Inspectie daaraan vorm willen geven, door instellingen die een toelating hebben op een of andere manier in het eerste jaar te controleren op hun kwaliteit. Je kunt dat niet van tevoren doen, want iedereen kan daar heel mooie dingen over op papier zetten. Het gaat erom of men in de praktijk ook doet wat men moet doen. Kortom, er moet meer op worden toegezien. Dat wordt een nieuwe taak voor de Inspectie.
Mevrouw Agema (PVV):
Op het moment dat een pedofiel zich vergrijpt aan kinderen bij een sportvereniging, verwachten wij niet dat wij toekunnen met een verbeterplan en dat hij het daarna niet meer doet. Er is dan ook een roep vanuit de samenleving om hem aan te pakken naar aanleiding van wat hij heeft gedaan. De staatssecretaris is daarop nog niet ingegaan. Het is wel de vraag waar ik mee rond loop. Wij zijn nu bezig met verbeterplannen, maar de mensen die het betreft hebben al die tijd goede zorg moeten ontberen. Zij moesten met zijn allen met één toilet en één douche doen. De ratten en de muizen liepen er in het rond. Gaat u de mensen aanpakken die persoonlijk verantwoordelijk zijn voor die wanorde?
Staatssecretaris Bussemaker:
Wij gaan donderdag uitgebreid met de Kamer in discussie over onze brief over ruimte en rekenschap in de zorg. Het gaat dan ook echt over de verantwoordelijkheid die bestuurders hebben voor de kwaliteit van de zorg in hun instelling, over wat er mis gaat en over individuele aansprakelijkheid van bestuurders. Het debat daarover voer ik graag met u, want uw frustratie is vaak ook mijn frustratie. Maar ik moet hier nogmaals constateren dat wij, als wij het hadden gewild, dat in april met elkaar hadden moeten besluiten. Sindsdien zijn er echt verbeteringen aangetroffen, zijn er zorgplannen verbeterd en zijn er op tal van terreinen door Winnersway verbeteringen aangebracht. Het is gerechtvaardigd om geen nieuwe cliënten toe te laten, maar de bestaande wel zo goed mogelijke zorg te geven, in de situatie waarin zij nu zitten.
Tweede Termijn:
Mevrouw Agema (PVV):
Voorzitter. Ik heb het al gezegd: laat die schurken maar op water en oud brood in een kerker zitten, dan kunnen zij weten wat zij de verslaafde mensen al die tijd hebben aangedaan.
Ik dien de volgende motie in.
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat uit rapporten blijkt dat de zorg voor patiënten en de bestuurlijke organisatie van Winnersway een totale wanorde zijn en er sprake is van een ronduit gevaarlijke situatie voor de cliënten;
verzoekt de regering, een aanwijzing te geven aan de Inspectie om Winnersway via een sterfhuisconstructie te sluiten,
en gaat over tot de orde van de dag.
Hieronder de inbreng van Fleur Agema tijdens een spoeddebat d.d. 9 september 2009 over de instelling voor verslaafdenzorg Winnersway. Mevrouw Agema (PVV):
Voorzitter,
38 hulpbehoevenden wonen nog steeds in Winnersway. Het interpellatiedebat van voor de zomer, de toegezegde rapporten van IGZ en het zorgkantoor zijn vernietigend. Sinds 11 maart is het balletje al gaan rollen bij Winnersway, inmiddels een halfjaar geleden. Psychiatrische patiënten en verslaafden werden financieel uitgekleed en tewerkgesteld; een sektarisch karakter waaraan gehoorzaamd moest worden. 's Ochtends om half zes moest er opgestaan worden om te bidden, daarna was er ontbijt met oud brood, daarna werken op de bouw of in de plantsoenendienst en verplichte werkweken van 40 uur. 38 bewoners en maar één werkend toilet en één werkende douche. De ratten en muizen liepen er rond. Een meisje van negentien pleegde zelfmoord door gebrek aan goede opvang. De verslaafden liepen gevaar voor hun gezondheid, personeel en zorg waren volledig afwezig, personeel deelde medicijnen uit zonder kennis van zaken. Een deel van de medewerkers is ervaringsdeskundige zonder papieren. Een van de regels die werden gesteld, was een verbod om zonder toestemming het gebouw te verlaten. Er was beperkt telefoneren mogelijk. Er was geen contant geld, post werd opengemaakt en de cliënten waren verplicht Winnersway te machtigen om het salaris te storten op een interne rekening van Winnersway. Contant geld moest worden ingeleverd en in fase één mocht de cliënt €5 per week houden.
Zo veel misstanden en dan nog wegkomen met een verbeterplannetje. Waarom werden die schurken niet in een kerker gegooid met oud droog brood? Waarom komen zij hier zomaar van af? Zorgbehoevenden worden keihard en aantoonbaar misbruikt in plaats van behandeld. En er gebeurt niets. De staatssecretaris schrijft in haar brief dat zij weer afwacht. Vandaag lezen we in de krant dat het zorgkantoor allang heeft geconcludeerd dat ook de tweede kans weggegooide tijd en weggegooide inzet is geweest. Wanneer gaat de deur voor Winnersway dicht? Waar worden de mensen ondergebracht? Deze wantoestanden spelen nu al een halfjaar. Op welke termijn worden deze mensen die recht hebben op zorg, die zorg nodig hebben, nu eens van die echte zorg voorzien?
Hieronder het onvoorstelbare antwoord van Staatssecretaris Bussemaker: Staatssecretaris Bussemaker:
Mevrouw de voorzitter. Het is niet de eerste keer dat wij met elkaar debatteren over Winnersway. Ik denk dat er geen verschil van mening is over de zorgelijke situatie die de inspectie in het voorjaar bij Winnersway heeft aangetroffen. De Kamer heeft dit al in eerdere debatten van mij gehoord. De eerste signalen kwamen in het voorjaar. Mede naar aanleiding daarvan heeft de inspectie in april een aantal bezoeken gebracht, ook nadat wij begin april hier met elkaar over de situatie bij Winnersway hadden gesproken. Ik heb toen gezegd dat ik nadere informatie moest afwachten van het zorgkantoor en van de inspectie die daar nu een keer de verantwoordelijkheid voor hebben. Wij kennen immers een gedelegeerde verantwoordelijkheid waarbij de inspectie toeziet op de kwaliteit en het zorgkantoor op de formele status van de zorgaanbieder. Zij moesten dit dus uitzoeken en dit heeft helaas langer geduurd dan ik graag had gewild.
Ik heb de Kamer in juni in een brief geschreven dat het langer zou duren. Ik heb op 21 augustus een uitgebreide brief aan de Kamer gestuurd waarin de conclusies van de inspectie en het zorgkantoor zichtbaar zijn gemaakt. De situatie is nog steeds zorgelijk, maar wel verbeterd; de inspectie en het zorgkantoor hebben dit beide geconstateerd. Op grond daarvan wordt nu een aantal stappen gezet. Als ik daar meer over weet, ben ik graag bereid om de Kamer opnieuw te informeren.
Ik ga even terug naar april. Dat is misschien wel goed, want er is niet alleen maar afgewacht tot andere instellingen iets deden en vervolgens een brief aan de Kamer geschreven. Nee, de inspectie is direct aan de slag gegaan, want zij had een ernstige conclusie getrokken en die is hier al gememoreerd. "Voortzetting van de Stichting Winnersway is in de huidige vorm niet verantwoord", aldus de inspectie. Dit betekent dat er onmiddellijk maatregelen moesten worden genomen. De inspectie heeft toen overigens vastgesteld dat de situatie niet zodanig was dat er acuut gevaar was op grond waarvan zij aan mij had kunnen vragen om de instelling te sluiten. De inspectie heeft echter wel geconstateerd dat er onmiddellijk iets moest gebeuren en zij heeft de volgende voorwaarden gesteld: geen opname meer van cliënten met een dubbele diagnose en geen opname van cliënten in Winnersway met actuele verslavingsproblematiek die detoxicificatie en afkicken noodzakelijk maakt. Ik kan melden dat Winnersway inderdaad is gestopt met de opname van cliënten met een ernstige verslaving die detoxicificatie nodig hebben. Winnersway richt zich op samenwerking met de reguliere ggz voor passende psychiatrische begeleiding en behandeling van de cliënten. Tot het moment dat deze structurele samenwerking met de ggz-instellingen is geëffectueerd, zal Winnersway ook geen nieuwe cliënten opnemen.
De inspectie stelt dat daarmee op dit moment uit het oogpunt van patiëntenbelang voldoende sprake is van risicovermindering. Daarnaast moet aan de volgende voorwaarden worden voldaan: een kwalitatieve en kwantitatieve personeelsbezetting die is afgestemd op de doelgroep en past bij het zorgaanbod en geen beperking van de grondrechten van de cliënt. De inspectie heeft aan Winnersway een plan van aanpak gevraagd en heeft afspraken gemaakt over de voortgang. Winnersway moet maandelijks aan de inspectie rapporteren.
Indien bij een volgend inspectiebezoek blijkt dat er sprake is van risicovolle situaties voor patiënten/cliënten en/of onverantwoorde kwaliteit van zorg, dan kan en zal de inspectie adviseren om een aanwijzing te geven op basis van de Kwaliteitswet zorginstellingen. Ik zal dit op basis van zo'n advies ook doen, maar ik heb vertrouwen in de Inspectie voor de Volksgezondheid en ik ben van mening dat zij in eerste instantie aan zet is om de kwaliteit van de zorg te beoordelen. Zij heeft geconstateerd dat de zorg niet op orde was, zij heeft ook geconstateerd dat er een aantal maatregelen is genomen en in de tussentijd zijn er ook beperkingen opgelegd aan Winnersway. Ik heb van de inspectie ook begrepen dat Winnersway het afgesproken plan van aanpak tot op heden goed uitvoert.
Dan het zorgkantoor, want dat is ook aan zet. Dit heeft eerder in het voorjaar geconstateerd dat de administratieve en bestuurlijke organisatie zakelijk niet goed zijn vormgegeven en dat daar het een en ander moet gebeuren. Ik heb dit al aan de Kamer gemeld. Het zorgkantoor constateert dezelfde tekortkomingen op het gebied van de kwaliteit als de inspectie en vult deze aan met het nog niet volledig voldoen aan de Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen, de Wet klachtrecht en de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst.
Het zorgkantoor heeft van Winnersway geëist om voor 31 juli aan te geven welke maatregelen genomen en doorgevoerd zijn om tot verbetering te komen en om voor 31 augustus 2009 te voldoen aan de eisen die het zorgkantoor stelt aan wet- en regelgeving.
Dan zijn we bij het heden, want het zorgkantoor heeft die informatie van Winnersway gekregen, zoals ik heb gemeld. Het zorgkantoor is nu aan zet om te beoordelen of Winnersway daadwerkelijk voldoet aan de eisen die het zorgkantoor en de wet- en regelgeving stellen. Het zorgkantoor heeft gisteren een gesprek gehad met Winnersway over het realiseren van die verbetermaatregelen en het toetst de realisering ervan aan drie criteria die onderdeel zijn van het contracteerbeleid: de continuïteit van zorg, de doelmatige en rechtmatige inzet van gemeenschapsgelden en redelijkheid en billijkheid.
Het zorgkantoor heeft mij laten weten nog diverse vragen te hebben bij de planning, de haalbaarheid en de implementatie van de te realiseren verbetermaatregelen. Een aantal maatregelen op korte termijn is redelijkerwijs moeilijk te realiseren, zoals het verhogen van het deskundigheidsniveau van medewerkers. Het zorgkantoor heeft op korte termijn, begin volgende week, opnieuw overleg met Winnersway over een aangescherpt verbeterplan. Het is dus niet zo dat het zorgkantoor niets doet, mijnheer Zijlstra. Ik ben ook niet aan zet. Het zorgkantoor zit er op mijn verzoek nu bovenop. Ik heb gezegd dat ik wil dat er snelheid wordt gemaakt. Daarom werken we nu ook met korte termijnen. Dat verbeterplan is op 31 augustus gekomen, het gesprek was op 7 september en het gesprek over een aangescherpt verbeterplan is begin volgende week. Ik heb erop aangedrongen dat ik deze week nog alle informatie krijg van het zorgkantoor, opdat ik de Kamer nader kan informeren.
Wat is dan nu de stand van zaken bij Winnersway? Ik zei al dat er geen nieuwe cliënten meer worden aangenomen en ook geen cliënten meer voor dubbele behandelingen. Winnersway heeft een toelating voor 38 cliënten met een psychiatrische aandoening. De specificatie voor verslaafden voor de AWBZ-functie is persoonlijke verzorging, begeleiding en verblijf. Winnersway heeft geen toelating voor behandeling; afkicken valt binnen de GGZ onder de functie behandeling. Dat mag de instelling dus niet doen. Op basis van de informatie die ik nu van het zorgkantoor heb gekregen, kan ik melden dat er nu 20 cliënten zitten bij Winnersway, ofschoon er een toelating is van 38 cliënten. Van dat aantal van 20 cliënten worden er 7 intramuraal verzorgd, met een ZZP-klasse van 1 tot en met 3, en 13 extramuraal. Er zijn geen cliënten meer met een dubbele diagnose, zoals door de Inspectie voorgeschreven. Bovendien zijn er geen cliënten meer met verslavingsproblemen waarbij detoxificatie noodzakelijk is, zoals ik al heb gemeld. Er zijn sowieso sinds mei geen nieuwe cliënten meer opgenomen.
De Inspectie en het zorgkantoor hebben niet de wens om de tent onmiddellijk te sluiten omdat zij zien dat er verbeteringen plaatsvinden, waar zij overigens nog wel bovenop willen zitten. Ook ik denk dat er geen aanleiding is, althans dat het niet de meest wenselijke uitkomst is, om nu Winnersway te sluiten, ofschoon er in het verleden echt dingen zijn gebeurd die niet kunnen en waar de Inspectie en het zorgkantoor nu ook bovenop zitten. Formeel kan ik alleen tot sluiting overgaan indien er sprake is van een gevaarsituatie. Dat besluit neem ik op advies van de Inspectie. Ik kan mij zo voorstellen dat dat zo blijft en dat het niet wenselijk is dat ik kan zeggen als een instelling mij niet bevalt: u moet tot sluiting overgaan. Dat moet op basis van gedegen informatie gebeuren, op basis van informatie van de Inspectie. Overigens is die gevaarsituatie momenteel niet aan de orde omdat Winnersway gevolg heeft gegeven aan de direct opgelegde voorwaarden. Ik heb net meegedeeld dat aan die voorwaarden is voldaan: de opnamestop van cliënten met ernstige verslaving die detoxificatie nodig hebben en met een dubbele diagnose en het opstellen van een plan van aanpak.
Directe sluiting zou betekenen dat de continuïteit van zorg in gevaar wordt gebracht. Dat is echt een dilemma. Wat wil je immers doen in het belang van cliënten? De huidige twintig cliënten zullen vervangende zorg moeten krijgen. Die moet gerealiseerd worden. Cliënten met een verblijfsindicatie moeten echt worden overgeplaatst. Het gaat hierbij niet om een groep mensen die gemakkelijk is over te plaatsen, maar om een groep mensen met zware psychiatrische problemen, om mensen die angstig en/of verward zijn en die slecht tegen veranderingen kunnen. Het is moeilijk om die groep zomaar over te plaatsen. Er is niet een dermate groot aantal aanbieders dat voor deze groep geëquipeerd is, dat het een kwestie is van "even regelen". Het is een groep die moeilijk elders te plaatsen is en waarvoor het zorgkantoor niet een-twee-drie een andere oplossing voor handen heeft.
Dit maakt het des te noodzakelijker om boven op Winnersway te blijven zitten, opdat de verbetertrajecten worden uitgevoerd. Voorlopig mogen er nog geen cliënten bij komen als men niet eerst laat zien wat men aan verbeteringen kan waarmaken.
De heer Zijlstra heeft mij toch niet helemaal goed begrepen als hij zegt dat ik zomaar geneigd zou zijn om deze instelling te geloven. Er is namelijk wel wat aan vooraf is gegaan. Wij hebben de afgelopen maanden niet stilgezeten. Ik constateer dat zowel het zorgkantoor als de inspectie aangeeft dat men vindt dat er met veel vaart is gewerkt aan het verbeteren van een aantal zaken. Men heeft gezegd dat acute maatregelen moeten worden genomen en die maatregelen zijn ook genomen. Maar daarmee verdedig ik Winnersway niet, want ik vind dat er echt veel mis is en dat de instelling er nog lang niet is. Ook moeten de inspectie en het zorgkantoor er nog heel goed bovenop blijven zitten.
Natuurlijk moet altijd worden afgewogen wat het beste is. Is het het beste om de cliënten elders te plaatsen, terwijl het moeilijk is om voor hen de juiste plaatsing te vinden, met de adequate zorg die voor hen nodig is? Of is het het beste om hen in de huidige instelling laten waarvan wij vaststellen dat de zorg daadwerkelijk is verbeterd, maar nog verder moet verbeteren, juist met een groep cliënten die rust nodig heeft en bij wie overplaatsing ook veel zorgelijke effecten met zich kan brengen?
lijkt mij niet wenselijk dat ik mij individueel uit zou spreken over alle duizenden zorginstellingen in Nederland door te zeggen: deze vind ik wel leuk, maar deze niet. Daarvoor heb ik de inspectie, die de kwaliteit van zorg controleert. Zij heeft in april geconstateerd dat bij Winnersway ernstige dingen mis zijn.
Zij heeft gezegd: er moeten onmiddellijk maatregelen worden genomen. Men heeft ook geconstateerd dat er maatregelen zijn genomen en dat de zorg is verbeterd. De vraag is dan of ik eigenhandig zou moeten afwijken van zo'n besluit, terwijl ik weet dat daardoor cliënten op straat komen te staan.
Het debat over de toelating van Winnersway hebben wij in april zeer uitgebreid met elkaar gevoerd. Waarom is Winnersway toegelaten? Het advies over toelating is gebaseerd op de volgende stukken: aanvraag tot toelating bij het CIBG, organisatieschema, statuten, behoefteonderzoek en model-zorgplan. Op grond van deze stukken heeft het zorgkantoor een positief advies gegeven over de toelating. Daarbij is de kwaliteit van medewerkers en zorg niet getoetst. Het betrof dus een administratieve toetsing; daarover hebben wij het in april uitgebreid gehad. De toelatingsaanvraag wordt getoetst aan de hand van eisen gesteld in de wet, beleidsregels, het Uitvoeringsbesluit WTZi et cetera.
Er wordt getoetst aan eisen als bestuursstructuur, enquêterecht en bedrijfsvoering. Bij de toelating worden er dus geen eisen gesteld aan de kwaliteit van het personeel en de te leveren zorg, maar mevrouw Leijten heeft daarover destijds een motie ingediend, waarin zij heeft gevraagd om meer controle op die kwaliteit. Ik heb de Kamer sindsdien laten weten dat wij met de Inspectie daaraan vorm willen geven, door instellingen die een toelating hebben op een of andere manier in het eerste jaar te controleren op hun kwaliteit. Je kunt dat niet van tevoren doen, want iedereen kan daar heel mooie dingen over op papier zetten. Het gaat erom of men in de praktijk ook doet wat men moet doen. Kortom, er moet meer op worden toegezien. Dat wordt een nieuwe taak voor de Inspectie.
Mevrouw Agema (PVV):
Op het moment dat een pedofiel zich vergrijpt aan kinderen bij een sportvereniging, verwachten wij niet dat wij toekunnen met een verbeterplan en dat hij het daarna niet meer doet. Er is dan ook een roep vanuit de samenleving om hem aan te pakken naar aanleiding van wat hij heeft gedaan. De staatssecretaris is daarop nog niet ingegaan. Het is wel de vraag waar ik mee rond loop. Wij zijn nu bezig met verbeterplannen, maar de mensen die het betreft hebben al die tijd goede zorg moeten ontberen. Zij moesten met zijn allen met één toilet en één douche doen. De ratten en de muizen liepen er in het rond. Gaat u de mensen aanpakken die persoonlijk verantwoordelijk zijn voor die wanorde?
Staatssecretaris Bussemaker:
Wij gaan donderdag uitgebreid met de Kamer in discussie over onze brief over ruimte en rekenschap in de zorg. Het gaat dan ook echt over de verantwoordelijkheid die bestuurders hebben voor de kwaliteit van de zorg in hun instelling, over wat er mis gaat en over individuele aansprakelijkheid van bestuurders. Het debat daarover voer ik graag met u, want uw frustratie is vaak ook mijn frustratie. Maar ik moet hier nogmaals constateren dat wij, als wij het hadden gewild, dat in april met elkaar hadden moeten besluiten. Sindsdien zijn er echt verbeteringen aangetroffen, zijn er zorgplannen verbeterd en zijn er op tal van terreinen door Winnersway verbeteringen aangebracht. Het is gerechtvaardigd om geen nieuwe cliënten toe te laten, maar de bestaande wel zo goed mogelijke zorg te geven, in de situatie waarin zij nu zitten.
Tweede Termijn:
Mevrouw Agema (PVV):
Voorzitter. Ik heb het al gezegd: laat die schurken maar op water en oud brood in een kerker zitten, dan kunnen zij weten wat zij de verslaafde mensen al die tijd hebben aangedaan.
Ik dien de volgende motie in.
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat uit rapporten blijkt dat de zorg voor patiënten en de bestuurlijke organisatie van Winnersway een totale wanorde zijn en er sprake is van een ronduit gevaarlijke situatie voor de cliënten;
verzoekt de regering, een aanwijzing te geven aan de Inspectie om Winnersway via een sterfhuisconstructie te sluiten,
en gaat over tot de orde van de dag.