FvdV
18 maart 2011, 16:33
Populistische politici wilden hun handen nooit branden aan het koningshuis. Geert Wilders bekritiseert de koningin volop. Is het koningshuis politiek te uitgesproken geworden?
Bron: Trouw (http://www.trouw.nl/tr/nl/5116/Filosofie/article/detail/1860660/2011/03/16/De-koningin-en-de-populist.dhtml)
Eerst was er de ophef over de al dan niet gecensureerde kersttoespraken van de koningin, daarna het tumult over het staatsbezoek aan Oman.
In beide gevallen was PVV-leider Geert Wilders de aanjager van de onrust. In het eerste geval omdat de censuur toegepast zou zijn om gedoogpartner Wilders niet van regeringswege op zijn tenen te trappen, in het tweede geval omdat Wilders het besluit om toch te gaan 'dom' noemde. Sinds wanneer zagen populisten aan de poten van de monarchie?
Bart Jan Spruyt, historicus en conservatief denker: "Toen Pim Fortuyn net had aangekondigd dat hij de politiek inging, werd hij in het hele land snel populair. Tijdens een spreekbeurt in Limburg wachtte hem een onaangename verrassing. Zijn potentiële kiezers waren verontwaardigd over zijn republikanisme - hij had weer eens herhaald dat hij voor een strikt ceremonieel koningshuis was. Maar toen hij merkte hoe moeilijk dat bij het volk lag, zei hij iets in de trant van: 'Nou ja, als jullie het niet willen, dan zal ik er geen punt van maken.'
"Met andere woorden: tien jaar geleden kon een populistische politicus op de rechtervleugel zich nog niet kritisch uitlaten over het Koninklijk Huis. Anno nu doet Wilders dit met de regelmaat van de klok, zonder dat dit hem kiezers kost."
René Gude, filosoof en directeur van de Internationale School voor Wijsbegeerte te Leusden: "Ik denk dat het nog te vroeg is om de conclusie te trekken dat dit een definitieve doorbraak is van de mogelijkheid om straffeloos het koningshuis te bekritiseren."
Spruyt: "Wilders spuit niet alleen kritiek, hij broedt samen met D66 ook op een wetsvoorstel om het staatshoofd uit de regering te verwijderen. En zelfs daar heeft tot nu toe geen haan uit zijn achterban naar gekraaid. Dat komt doordat Wilders erin geslaagd is om de suggestie te wekken dat het koningshuis een integraal onderdeel is gaan uitmaken van de bestuurlijke elite, de Haagse incrowd, en, het allerergste: de linkse kerk."
Gude: "Een suggestie die nergens op gebaseerd is."
Spruyt: "Dat zou ik niet zeggen. Ik ben geen PVV'er, maar ik begrijp wel wat Wilders bedoelt. Juist ook omdat ik het belang van een onomstreden koningshuis inzie, ben ik zelf ook zeer teleurgesteld over de positiekeuze van het Koninklijk Huis in de belangrijke discussies die de identiteit van ons land raken."
Gude: "En wat zou die positie dan zijn? Bij mijn weten is de koningin politiek altijd zo neutraal mogelijk geweest."
Spruyt: "Welnee. De koningin, kroonprins Willem-Alexander en zijn vrouw Máxima zijn wat mij betreft helemaal aan de verkeerde kant komen te staan: bij die vermeende elite, recht tegenover het volk. En ik denk dat een groot deel van behoudend Nederland dat ook zo voelt. Bea trix' kersttoespraken wemelen van de positieve toespelingen op de multiculturele samenleving. Om maar te zwijgen van Máxima, met haar toespraak over 'de Nederlander die niet bestaat', geschreven door een PvdA-senator. Het koningshuis is wel gebaat bij een beetje verdeeldheid. Hoe meer diversiteit, hoe sterker de behoefte aan een bindende factor."
Gude: "De koningin heeft nooit gezegd: ik ben een aanhanger van het multiculturalisme. Als je met Kerstmis al niet meer mag pleiten voor vrede op aarde, te beginnen in je eigen land, dan dooft het licht. De koningin heeft vaak gepleit voor tolerantie en respect. Maar als je daar een multiculti-ideaal van maakt, dan schuif je haar ten onrechte een politieke stellingname in de schoenen.
"Als een staatshoofd pleit voor tolerantie, is dat - geheel in de geest van Spinoza en Hugo de Groot - een appèl aan allen om ondanks de uiteenlopende levensbeschouwingen vreedzaam samen te leven. De voorkeur van het staatshoofd gaat uit naar oprechte onderlinge interesse van alle landgenoten, maar als dat niet lukt, dan tenminste vreedzame co-existentie zonder fysiek en verbaal geweld. Je kunt het kort samenvatten: liever geen burgeroorlog. De staat kiest geen partij voor één van de strijdende clubjes, maar zorgt dat de clubjes het met elkaar uithouden. Dat is geen politiek, dat is een voorwaarde voor politiek. Het staat niet voor niets ook in de grondwet."
Spruyt: "Ik zal nog een voorbeeld geven. In 2007 is het boekje 'Paleis Europa' verschenen. Met een voorwoord van koningin Beatrix. Een verzameling teksten van lezingen die op paleis Noordeinde zijn gehouden over Europa, onder leiding van Geert Mak. Een tegenwoord ontbrak in de bundel. De eurofilie ten top. Dat is een duidelijke positiekeuze."
Gude: "De koningin vraagt een populaire volksschrijver en een stel intelligente mensen om na te denken over een democratische ontwikkeling waar we middenin zitten. Om dat een politieke stellingname te noemen, is volstrekte waanzin. Het zou pas een stellingname zijn als de koningin een congres had laten organiseren waarin ze uitsluitend sprekers had uitgenodigd die de mening waren toegedaan dat wij de Europese Unie moeten verlaten."
Spruyt: "Na de moord op Theo van Gogh heeft de koningin zich niet vervoegd bij de nabestaanden. Ze heeft op geen enkele manier begrip getoond voor de Nederlanders die angstig of onzeker werden van deze terroristische daad. Ze heeft alleen een bezoek gebracht aan een Marokkaans koffiehuis en een islamitische school. Geen verkeerd gebaar, maar wel te eenzijdig. Te progressief geprononceerd."
Gude: "De moord was gepleegd door een Marokkaans-Nederlandse jongen, er hing spanning in de lucht. Het getuigt van politiek-sociologische fijnzinnigheid dat de toenmalige regering de koningin heeft gevraagd om aan de meerderheid van de Nederlanders te laten zien dat de staat niet een complete minderheid verantwoordelijk houdt voor de daad van een eenling. Volkswoede richt zich nu eenmaal zelden tegen de meerderheid. Verstandig dus van de regering en prettig dat de koningin daar haar medewerking aan verleende."
Spruyt: "Het is teleurstellend dat deze familie niet begrijpt dat het haar taak en rol is om de culturele identiteit van ons land te belichamen. Om werkelijk een symbool van nationale eenheid te zijn, en zich sterk te maken voor onze nationale soevereiniteit, die de enige voorwaarde is voor een goed functionerende democratie."
Gude: "Het zou bijzonder vreemd en onwenselijk zijn als het Koninklijk Huis ineens een bepaald type Nederlander tot norm zou verheffen. En wie zegt dat ze dat al doet, voert zelf een politieke agenda.
"De Nederlandse samenleving wordt gevormd door Friezen, Hollanders, Limburgers, Molukkers, Surinamers, Chinezen en Italianen die het behoorlijk met elkaar eens weten te blijven. Met Turken en Marokkanen gaat het ook goed. Nu komen de Oost-Europeanen. Niet makkelijk die jongens, maar het gaat ook lukken. Soeverein is degene die met tegenstellingen kan leven. De koningin is daarin voorbeeldig."
Het filosofisch elftal van Trouw bestaat uit: Haring, Gude, Roeser, Ankersmit, Van Tongeren, Spruyt, Groot, Van Brederode, Huijer, Lock, Hermsen
Bron: Trouw (http://www.trouw.nl/tr/nl/5116/Filosofie/article/detail/1860660/2011/03/16/De-koningin-en-de-populist.dhtml)
Eerst was er de ophef over de al dan niet gecensureerde kersttoespraken van de koningin, daarna het tumult over het staatsbezoek aan Oman.
In beide gevallen was PVV-leider Geert Wilders de aanjager van de onrust. In het eerste geval omdat de censuur toegepast zou zijn om gedoogpartner Wilders niet van regeringswege op zijn tenen te trappen, in het tweede geval omdat Wilders het besluit om toch te gaan 'dom' noemde. Sinds wanneer zagen populisten aan de poten van de monarchie?
Bart Jan Spruyt, historicus en conservatief denker: "Toen Pim Fortuyn net had aangekondigd dat hij de politiek inging, werd hij in het hele land snel populair. Tijdens een spreekbeurt in Limburg wachtte hem een onaangename verrassing. Zijn potentiële kiezers waren verontwaardigd over zijn republikanisme - hij had weer eens herhaald dat hij voor een strikt ceremonieel koningshuis was. Maar toen hij merkte hoe moeilijk dat bij het volk lag, zei hij iets in de trant van: 'Nou ja, als jullie het niet willen, dan zal ik er geen punt van maken.'
"Met andere woorden: tien jaar geleden kon een populistische politicus op de rechtervleugel zich nog niet kritisch uitlaten over het Koninklijk Huis. Anno nu doet Wilders dit met de regelmaat van de klok, zonder dat dit hem kiezers kost."
René Gude, filosoof en directeur van de Internationale School voor Wijsbegeerte te Leusden: "Ik denk dat het nog te vroeg is om de conclusie te trekken dat dit een definitieve doorbraak is van de mogelijkheid om straffeloos het koningshuis te bekritiseren."
Spruyt: "Wilders spuit niet alleen kritiek, hij broedt samen met D66 ook op een wetsvoorstel om het staatshoofd uit de regering te verwijderen. En zelfs daar heeft tot nu toe geen haan uit zijn achterban naar gekraaid. Dat komt doordat Wilders erin geslaagd is om de suggestie te wekken dat het koningshuis een integraal onderdeel is gaan uitmaken van de bestuurlijke elite, de Haagse incrowd, en, het allerergste: de linkse kerk."
Gude: "Een suggestie die nergens op gebaseerd is."
Spruyt: "Dat zou ik niet zeggen. Ik ben geen PVV'er, maar ik begrijp wel wat Wilders bedoelt. Juist ook omdat ik het belang van een onomstreden koningshuis inzie, ben ik zelf ook zeer teleurgesteld over de positiekeuze van het Koninklijk Huis in de belangrijke discussies die de identiteit van ons land raken."
Gude: "En wat zou die positie dan zijn? Bij mijn weten is de koningin politiek altijd zo neutraal mogelijk geweest."
Spruyt: "Welnee. De koningin, kroonprins Willem-Alexander en zijn vrouw Máxima zijn wat mij betreft helemaal aan de verkeerde kant komen te staan: bij die vermeende elite, recht tegenover het volk. En ik denk dat een groot deel van behoudend Nederland dat ook zo voelt. Bea trix' kersttoespraken wemelen van de positieve toespelingen op de multiculturele samenleving. Om maar te zwijgen van Máxima, met haar toespraak over 'de Nederlander die niet bestaat', geschreven door een PvdA-senator. Het koningshuis is wel gebaat bij een beetje verdeeldheid. Hoe meer diversiteit, hoe sterker de behoefte aan een bindende factor."
Gude: "De koningin heeft nooit gezegd: ik ben een aanhanger van het multiculturalisme. Als je met Kerstmis al niet meer mag pleiten voor vrede op aarde, te beginnen in je eigen land, dan dooft het licht. De koningin heeft vaak gepleit voor tolerantie en respect. Maar als je daar een multiculti-ideaal van maakt, dan schuif je haar ten onrechte een politieke stellingname in de schoenen.
"Als een staatshoofd pleit voor tolerantie, is dat - geheel in de geest van Spinoza en Hugo de Groot - een appèl aan allen om ondanks de uiteenlopende levensbeschouwingen vreedzaam samen te leven. De voorkeur van het staatshoofd gaat uit naar oprechte onderlinge interesse van alle landgenoten, maar als dat niet lukt, dan tenminste vreedzame co-existentie zonder fysiek en verbaal geweld. Je kunt het kort samenvatten: liever geen burgeroorlog. De staat kiest geen partij voor één van de strijdende clubjes, maar zorgt dat de clubjes het met elkaar uithouden. Dat is geen politiek, dat is een voorwaarde voor politiek. Het staat niet voor niets ook in de grondwet."
Spruyt: "Ik zal nog een voorbeeld geven. In 2007 is het boekje 'Paleis Europa' verschenen. Met een voorwoord van koningin Beatrix. Een verzameling teksten van lezingen die op paleis Noordeinde zijn gehouden over Europa, onder leiding van Geert Mak. Een tegenwoord ontbrak in de bundel. De eurofilie ten top. Dat is een duidelijke positiekeuze."
Gude: "De koningin vraagt een populaire volksschrijver en een stel intelligente mensen om na te denken over een democratische ontwikkeling waar we middenin zitten. Om dat een politieke stellingname te noemen, is volstrekte waanzin. Het zou pas een stellingname zijn als de koningin een congres had laten organiseren waarin ze uitsluitend sprekers had uitgenodigd die de mening waren toegedaan dat wij de Europese Unie moeten verlaten."
Spruyt: "Na de moord op Theo van Gogh heeft de koningin zich niet vervoegd bij de nabestaanden. Ze heeft op geen enkele manier begrip getoond voor de Nederlanders die angstig of onzeker werden van deze terroristische daad. Ze heeft alleen een bezoek gebracht aan een Marokkaans koffiehuis en een islamitische school. Geen verkeerd gebaar, maar wel te eenzijdig. Te progressief geprononceerd."
Gude: "De moord was gepleegd door een Marokkaans-Nederlandse jongen, er hing spanning in de lucht. Het getuigt van politiek-sociologische fijnzinnigheid dat de toenmalige regering de koningin heeft gevraagd om aan de meerderheid van de Nederlanders te laten zien dat de staat niet een complete minderheid verantwoordelijk houdt voor de daad van een eenling. Volkswoede richt zich nu eenmaal zelden tegen de meerderheid. Verstandig dus van de regering en prettig dat de koningin daar haar medewerking aan verleende."
Spruyt: "Het is teleurstellend dat deze familie niet begrijpt dat het haar taak en rol is om de culturele identiteit van ons land te belichamen. Om werkelijk een symbool van nationale eenheid te zijn, en zich sterk te maken voor onze nationale soevereiniteit, die de enige voorwaarde is voor een goed functionerende democratie."
Gude: "Het zou bijzonder vreemd en onwenselijk zijn als het Koninklijk Huis ineens een bepaald type Nederlander tot norm zou verheffen. En wie zegt dat ze dat al doet, voert zelf een politieke agenda.
"De Nederlandse samenleving wordt gevormd door Friezen, Hollanders, Limburgers, Molukkers, Surinamers, Chinezen en Italianen die het behoorlijk met elkaar eens weten te blijven. Met Turken en Marokkanen gaat het ook goed. Nu komen de Oost-Europeanen. Niet makkelijk die jongens, maar het gaat ook lukken. Soeverein is degene die met tegenstellingen kan leven. De koningin is daarin voorbeeldig."
Het filosofisch elftal van Trouw bestaat uit: Haring, Gude, Roeser, Ankersmit, Van Tongeren, Spruyt, Groot, Van Brederode, Huijer, Lock, Hermsen