admin
13 juli 2007, 17:19
Gegevens over bijverdiensten naast uitkering verdwijnen in zwart gat van wet ‘walvis’
Den Haag, 13 juli. De sociale diensten van de gemeenten kunnen sinds december vorig jaar niet controleren of mensen met een bijstandsuitkering ‘wit’ bijverdienen of een andere uitkering krijgen.
Dit is een gevolg van automatiseringsproblemen bij de Belastingdienst (http://www.belastingdienst.nl/) en uitkeringsinstituut UWV (http://www.uwv.nl/). Deze problemen vloeien voort uit de invoering van de wet ‘walvis’.
De Tweede Kamer maakt zich ernstig zorgen en de verantwoordelijke bewindslieden Donner (http://home.szw.nl/navigatie/rubriek/dsp_rubriek.cfm?rubriek_id=701&subrubriek_id=391452) (Sociale Zaken) en De Jager (http://www.minfin.nl/nl/organisatie/staatssecretarisdejager) (Belastingen), beiden CDA, stellen een onderzoek in.
„Het controleren van fraude had allemaal veel makkelijker moeten gaan”, zegt Wil Zoun, medewerkster van de gemeente Zoetermeer. „Er zou een systeem komen waardoor we zouden kunnen controleren of iemand met een uitkering bijverdient of nog een andere uitkering heeft. Maar het tegenovergestelde is het geval. De informatie die we hiervoor nodig hebben, komt nog maar druppelsgewijs binnen. En over 2006 en 2007 krijgen we helemaal geen gegevens meer.”
De Vereniging van Nederlandse Gemeenten bevestigt de problemen bij de bijstandscontrole. Gemeenten hebben de afgelopen jaren flink gescoord met het opsporen van fraude met bijstandsuitkeringen. Mensen die ‘witte fraude’ plegen, vallen sneller door de mand omdat de gemeentelijke sociale diensten loon- en inkomstengegevens krijgen van het UWV en de Belastingdienst. Deze zogenoemde ‘samenloopsignalen’ werden jaarlijks aan de gemeenten verstrekt. Maar die informatiestroom stagneert nu.
Sinds de invoering van ‘walvis’ (wet administratieve lastenverlichting in sociale zekerheidswetten) levert de Belastingdienst de loongegevens maandelijks aan het UWV, om deze te verwerken in een nieuwe, gezamenlijke ‘polisadministratie’. Anderhalf jaar na invoering blijkt dat het UWV deze gegevens niet meer kan reproduceren. Ze zijn zoek geraakt in het elektronische softwaregat van ‘walvis’.
Toen het Kamerlid Ulenbelt (SP) vorige week in de Kamer hoorde over het gat in de bijstandscontroles, riep hij uit: „Er kan dus op los gefraudeerd worden zonder dat dit hersteld kan worden.”
Minister Donner (Sociale Zaken, CDA) erkende dat dit probleem bestaat. „Ik hoop dat het in september is opgelost”, zei hij, „maar ik kan geen garanties geven.”
Werkgevers moeten sinds 2006 maandelijks 127 gegevens over hun werknemers leveren aan de Belastingdienst, die ze weer doorspeelt naar het UWV. Maar het invoeren van die gegevens is zo foutengevoelig, dat de data onbruikbaar zijn. „Alle maandelijkse loonaangiftes van de werkgevers over de afgelopen twee jaar kunnen niet verwerkt worden”, zegt het Kamerlid Omtzigt (CDA). De Belastingdienst heeft 280.000 werkgevers gevraagd de gegevens opnieuw aan te leveren.
De loongegevens zijn ook onmisbaar voor de vaststelling van de inkomensafhankelijke toeslagen. Bij de uitvoering van de zorgverzekeringswet blijkt bijvoorbeeld dat 30.000 mensen te veel premie hebben betaald – en ook die gegevens zijn in het zwarte gat van ‘walvis’ verdwenen.
Het vorige kabinet nam op 22 juli 2005 het definitieve besluit om de operatie-walvis door te zetten. Dat was na positieve adviezen van de directies van het UWV en de Belastingdienst ondanks aarzelingen van automatiseerders en verwerkers van salarisadministraties. Zij stemden uiteindelijk wel in, maar naar nu blijkt hebben automatiseringsexperts al eerder gewaarschuwd (http://www.nrc.nl/binnenland/article736796.ece/Risico_s_wet_walvis_vier_jaar_bekend) voor de risico’s.
Henk Huisman, oud-lid van de raad van bestuur van automatiseerder PinkRoccade, zegt: „Het was voorspelbaar dat het fout zou gaan. Daar hebben we vier jaar geleden al voor gewaarschuwd bij de betrokken bewindslieden. Het UWV had een planning gemaakt waarvan van tevoren vast stond dat die niet haalbaar was.”
Het probleem is volgens hem onder meer dat de politiek bepaalt wat er gebeurt en bedrijven onder druk zet met aanbestedingen om akkoord te gaan.
Arnold Heertje, oud-hoogleraar economie en adviseur, zegt: „De Belastingdienst heeft het enorm onderschat. Er werd niet geluisterd. Men redeneerde: ‘We redden het wel’.”
Den Haag, 13 juli. De sociale diensten van de gemeenten kunnen sinds december vorig jaar niet controleren of mensen met een bijstandsuitkering ‘wit’ bijverdienen of een andere uitkering krijgen.
Dit is een gevolg van automatiseringsproblemen bij de Belastingdienst (http://www.belastingdienst.nl/) en uitkeringsinstituut UWV (http://www.uwv.nl/). Deze problemen vloeien voort uit de invoering van de wet ‘walvis’.
De Tweede Kamer maakt zich ernstig zorgen en de verantwoordelijke bewindslieden Donner (http://home.szw.nl/navigatie/rubriek/dsp_rubriek.cfm?rubriek_id=701&subrubriek_id=391452) (Sociale Zaken) en De Jager (http://www.minfin.nl/nl/organisatie/staatssecretarisdejager) (Belastingen), beiden CDA, stellen een onderzoek in.
„Het controleren van fraude had allemaal veel makkelijker moeten gaan”, zegt Wil Zoun, medewerkster van de gemeente Zoetermeer. „Er zou een systeem komen waardoor we zouden kunnen controleren of iemand met een uitkering bijverdient of nog een andere uitkering heeft. Maar het tegenovergestelde is het geval. De informatie die we hiervoor nodig hebben, komt nog maar druppelsgewijs binnen. En over 2006 en 2007 krijgen we helemaal geen gegevens meer.”
De Vereniging van Nederlandse Gemeenten bevestigt de problemen bij de bijstandscontrole. Gemeenten hebben de afgelopen jaren flink gescoord met het opsporen van fraude met bijstandsuitkeringen. Mensen die ‘witte fraude’ plegen, vallen sneller door de mand omdat de gemeentelijke sociale diensten loon- en inkomstengegevens krijgen van het UWV en de Belastingdienst. Deze zogenoemde ‘samenloopsignalen’ werden jaarlijks aan de gemeenten verstrekt. Maar die informatiestroom stagneert nu.
Sinds de invoering van ‘walvis’ (wet administratieve lastenverlichting in sociale zekerheidswetten) levert de Belastingdienst de loongegevens maandelijks aan het UWV, om deze te verwerken in een nieuwe, gezamenlijke ‘polisadministratie’. Anderhalf jaar na invoering blijkt dat het UWV deze gegevens niet meer kan reproduceren. Ze zijn zoek geraakt in het elektronische softwaregat van ‘walvis’.
Toen het Kamerlid Ulenbelt (SP) vorige week in de Kamer hoorde over het gat in de bijstandscontroles, riep hij uit: „Er kan dus op los gefraudeerd worden zonder dat dit hersteld kan worden.”
Minister Donner (Sociale Zaken, CDA) erkende dat dit probleem bestaat. „Ik hoop dat het in september is opgelost”, zei hij, „maar ik kan geen garanties geven.”
Werkgevers moeten sinds 2006 maandelijks 127 gegevens over hun werknemers leveren aan de Belastingdienst, die ze weer doorspeelt naar het UWV. Maar het invoeren van die gegevens is zo foutengevoelig, dat de data onbruikbaar zijn. „Alle maandelijkse loonaangiftes van de werkgevers over de afgelopen twee jaar kunnen niet verwerkt worden”, zegt het Kamerlid Omtzigt (CDA). De Belastingdienst heeft 280.000 werkgevers gevraagd de gegevens opnieuw aan te leveren.
De loongegevens zijn ook onmisbaar voor de vaststelling van de inkomensafhankelijke toeslagen. Bij de uitvoering van de zorgverzekeringswet blijkt bijvoorbeeld dat 30.000 mensen te veel premie hebben betaald – en ook die gegevens zijn in het zwarte gat van ‘walvis’ verdwenen.
Het vorige kabinet nam op 22 juli 2005 het definitieve besluit om de operatie-walvis door te zetten. Dat was na positieve adviezen van de directies van het UWV en de Belastingdienst ondanks aarzelingen van automatiseerders en verwerkers van salarisadministraties. Zij stemden uiteindelijk wel in, maar naar nu blijkt hebben automatiseringsexperts al eerder gewaarschuwd (http://www.nrc.nl/binnenland/article736796.ece/Risico_s_wet_walvis_vier_jaar_bekend) voor de risico’s.
Henk Huisman, oud-lid van de raad van bestuur van automatiseerder PinkRoccade, zegt: „Het was voorspelbaar dat het fout zou gaan. Daar hebben we vier jaar geleden al voor gewaarschuwd bij de betrokken bewindslieden. Het UWV had een planning gemaakt waarvan van tevoren vast stond dat die niet haalbaar was.”
Het probleem is volgens hem onder meer dat de politiek bepaalt wat er gebeurt en bedrijven onder druk zet met aanbestedingen om akkoord te gaan.
Arnold Heertje, oud-hoogleraar economie en adviseur, zegt: „De Belastingdienst heeft het enorm onderschat. Er werd niet geluisterd. Men redeneerde: ‘We redden het wel’.”