Geert Mak schrijft Turkije de Europese Unie in [Archief]

Johnnie

15 maart 2007, 07:32

Het Boekenweekgeschenk gaat niet toevallig over een Turkse brug. Schrijver Geert Mak wil Turkije als brug naar het Midden-Oosten lid maken van Europa. Zo niet? Dan is de ellende niet te overzien

Syp Wynia

De Boekenweek is gisteravond begonnen met het Boekenbal, waarbij in de eerste plaats de Lof der Zotheid werd behandeld. Dat is namelijk het thema van de Boekenweek.

Maar wie vandaag de boekhandel instapt, zal toch vooral met Geert Mak van doen krijgen, die schreef namelijk de 910.000 exemplaren (plus 20.000 Turkstalige) van het gratis Boekenweekgeschenk De Brug. Daarnaast schreef Mak voor de boekenleners in de bibliotheken nog weer een ander gratis boekje, CV 2007.

Politicus
De Brug is volgens Geert Mak zelf een journalistieke reportage over een brug in Istanbul. Maar in het boekje CV 2007 komt ook de politicus Geert Mak tevoorschijn.

Want politicus is Geert Mak. Hij was de afgelopen maanden de vaste ondertekenaar van door GroenLinks georganiseerde manifesten, waarin Bekende Nederlanders opriepen tot hogere belastingen en het afzweren van kernenergie.

Eerder al keerde hij zich tegen toenmalig VVD-politicus Ayaan Hirsi Ali, wier film Submission (over vrouwenmishandeling met Allah als alibi) hij, feitelijk volkomen onjuist, vergeleek met de manier waarop de nazi-minister Joseph Goebbels diens anti-jodenfilm ‘Der ewige Jude’ had gemaakt.

Niet toevallig
In het boekje CV 2007 maakt Geert Mak duidelijk dat hij zijn geschenk De Brug niet toevallig in Turkije situeert en dat het niet toevallig om een brug gaat. Turkije kan volgens Mak namelijk een brug slaan tussen Europa en het Midden-Oosten. Mak vindt het van levensbelang voor de Europese Unie dat Turkije toetreedt tot de EU.

En zoals Mak er wel vaker niet voor terugdeinst om draconische beelden te schetsen, zo komt hij ook nu met dreigende donderwolken. Als Turkije niet tot de Brusselse vergadertafels wordt toegelaten om mee te beslissen over Europa, ‘is de ellende niet te overzien’. ‘De kans is groot dat het land ten prooi valt aan fundamentalisme,' zegt Mak.

Geert Mak is niet de enige die poogt Turkije op basis van dreigementen toegelaten te krijgen tot de EU. De Turkse premier Recep Tayyip Erdogan, van huis uit een fundamentalist, doet het bijvoorbeeld ook. Erdogan dreigt Europa met terrorisme als Turkije geen EU-lid mag worden.

Maar Erdogan wil juist graag tegen Europa aanschurken, omdat hij zo op basis van Europese democratische waarden de in Turkije beleden scheiding tussen moskee en staat ongedaan kan maken.

Dat vertelt Geert Mak er weer niet bij. Waarschijnlijk heeft Geert Mak het gewoon weer niet begrepen.

http://www.elsevier.nl/opinie/commentaren/asp/artnr/143394/index.html

admin

16 maart 2007, 19:42

Het Turkije waarover Geert Mak zwijgt

vrijdag 16 maart 2007

Nee, ik heb het Boekenweekgeschenk (http://www.elsevier.nl/opinie/commentaren/asp/artnr/143394/index.html) nog niet gelezen en zal er niets over zeggen (en ook al zou ik het wel gelezen hebben, dan hou ik er mijn mond over – als ex-Boekenweekschrijver moet je niet over Boekenweekboeken van anderen oordelen), maar in de media heb ik wel het een en ander gezien van Geert Mak. Zijn Boekenweekgeschenk draait om een brug in Istanbul.

Mak moet heel wat schoenzolen versleten hebben op de Brug der Bruggen, de Galata. Hij heeft er met een tolk rondgelopen en er vrienden gemaakt, misschien niet voor het leven, maar toch.

Hij zei het volgende op televisie maar ook in een interview in Het Parool (http://www.parool.nl/boeken/2007/artikelen/031407-boekenweekgeschenk.html): ‘Als je heel arm bent is waardigheid vaak het enige wat je nog hebt.’

Sloeber
Wat bedoelt hij daar toch mee? Wat is die waardigheid wanneer je een sloeber bent die op de Brug schoenen poetst?
Waardigheid kan ontstaan, lijkt me, door het vermogen om ondanks je beperkingen en armoe bij niemand je hand op te houden: je werkt twintig uur per dag en daardoor kun je je gezin onderhouden en je kinderen naar een school sturen. Dat is een vorm van waardigheid die ik kan navoelen.

Maar dat bedoelt, vermoed ik, Mak niet. Hij ziet waardigheid als een onafhankelijke maar inherente natuurkracht, die Turken in hun genen hebben, en niet als een product van hun cultuur.

Cartoonaffaire
Zo vertelde hij dat ook redelijk ‘moderne’ Turken boos waren over de Deense cartoonaffaire (http://www.elsevier.nl/nieuws/buitenland/artikel/asp/artnr/84631/index.html). Hij legde uit dat hun boosheid niet voortkwam uit religieuze gekwetstheid maar uit hun gevoelens van ‘eer’.

En ‘gevoelens’ zijn heilig.

Mak benadrukt dit alles opdat wij heel voorzichtig met de gevoelens van eer van de Turken omgaan.
Het feit dat daar Mein Kampf een bestseller in de boekwinkels is, krenkt niet onze eer, maar een paar Deense cartoons, bedoeld om extremisten belachelijk te maken, krenkt wel de Turkse eer, en dat hoort niet.

Grow up!
Maar begrijpen doe ik het niet. Waarom kan hij zijn Turkse vrienden niet toeroepen: Grow up! Get a life! Hou op met die mediterrane onzinmachismo, loop niet de hele tijd te koop met die nep-eer, die vooral een rem op jullie ontwikkeling is en op geen enkele manier bijdraagt aan een open samenleving, integendeel, jullie eergevoelens zijn restanten van tribale leefvormen en zijn antieke sociale overlevingsreflexen! Wees trots op wat je doet en bereikt, en relativeer het gevoel dat jullie Turken ooit de halve wereld beheersten want daar is weinig van over! Waarom maken jullie je druk over een paar lullige tekeningen van een paar Deens ongelovige honden als julle echt heel andere problemen aan je kop hebben!

Zoals de vrijheid van meningsuiting.

Klimaat van angst
Heeft Mak daar ooit Eugene Schoulgin gesproken, bestuurslid van de Turkse PEN (http://www.pennederland.nl/monitor/2004_pen_congres_noorwegen.php)?
Die had hem het volgende kunnen vertellen: 'Er heerst een klimaat van angst.'

Turkse schrijvers die de extremisten sarren, kunnen momenteel alleen overleven dankzij politiebescherming. Het schijnt inmiddels om tientallen schrijvers te gaan.

Orhan Pamuk (http://www.orhanpamuk.net/), de Nobelprijswinnaar (http://www.elsevier.nl/nieuws/cultuur_en_televisie/artikel/asp/artnr/120097/zoeken/ja/index.html), vindt het momenteel niet verstandig de Brug over te slenteren. Hij verblijft nu in de Verenigde Staten. Toen hij naar het vliegveld ging, werd hij geëscorteerd door politieagenten. Om hem te beschermen.

Een artikel van 1 maart (http://www.latimes.com/news/nationworld/world/la-fg-turkwriters1mar01,1,5274369.story?track=rss&ctrack=1&cset=true) in The Los Angeles Times begint onder de kop ‘Turkse schrijvers kijken over hun schouder’ als volgt:

'Op een recent diner aan de oevers van de Bosporus nam het literaire gesprek onder de aanwezige Turkse schrijvers plotseling een grimmige wending: ben jij ook al onder politiebescherming?

"We vergeleken met elkaar wie er van ons één en wie er twee bodyguards had, en we maakten een beetje grappen met elkaar over de competitie die we hierover hadden," zei de journalist en romanschrijfster Perihan Magden, die tot de groep behoorde die onder politiebescherming geplaatst werd na dreigementen van ultranationalisten. "Het was komisch, maar ook heel tragisch".'

Trots
Ik heb er Geert de afgelopen dagen niet over gehoord. Wel over de eer en de trots van de Turken, die oprecht boos kunnen worden over Deense cartoons en op een flink aantal van hun schrijvers, die lastige zaken noteren die die trotse Turken niet willen horen. Geert kennelijk ook niet.

Horen is een probleem voor Geert, maar kijken ook. In Het Parool zei hij: ‘Je valt steil achterover als je in de statistieken ziet hoeveel jongens en meisjes de universiteit bezoeken.’

Dit (http://english.sabah.com.tr/D5B3F951AE394964AC2E67EC813DB53B.html) is van de Turkse nieuwssite Sabah (http://www.sabah.com.tr/):

'Turkije blijkt de hoogste werkloze en niet-studerende bevolking te hebben in de leeftijdsgroep 15-19 in de OECD. Van deze groep is 47,5 procent van de meisjes en 25 procent van de jongens niet als student ingeschreven.'

In het rapport 'Women and Men in member countries' van de De OECD (http://www.oecd.org/home/0,2987,en_2649_201185_1_1_1_1_1,00.html) (Organistatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling)wordt Turkije gewaarschuwd dat ‘uw werkloze en niet-studerende bevolking in de leeftijdsgroep 15-19 een record gebroken heeft’.

Hier is dat rapport (http://www.oecd.org/dataoecd/19/14/38172488.pdf) van de OECD (kijk naar de goede cijfers van Nederland, ook lid van de OECD).

Ja, van de statistieken val je steil achterover.

Zwijgen
In een recent MEMRI rapport (http://memri.org/bin/articles.cgi?Page=countries&Area=turkey&ID=SP149007) zegt de Turkse columnist Emin Colasan, die voor de grote centrumkrant Hurriyet (http://www.hurriyet.com.tr/anasayfa/) schrijft, over de stille overheidsterreur van de regeringspartij AKP:

‘Waar zijn onze intellectuelen die elke dag preken over “vrijheid van meningsuiting en democratie”? [...] Wanneer ze geconfronteerd worden met de macht van de regering, zwijgen ze allemaal. Maar zij zijn niet de enigen die toeschouwers blijven bij deze aanvallen op Kanalturk [een tv-zender] en op journalisten. Waar zijn de internationale media, die nooit ophouden over de vrijheid van meningsuiting te praten? Waar is de vrijheidslievende EU? [...] Ik heb op een reactie van hun gewacht. Geen geluid.’

En Geert kan kennelijk maandenlang in het hartje van Istanboel rondlopen, en hier gewoon over zwijgen.

Leon de Winter (http://www.elsevier.nl/nieuws/nederland/artikel/asp/artnr/141236/index.html)